واژهنامه
هر واژه یک بار و دقیق تعریف شده است. این فهرست برای مرور سریع هنگام حل مسئله ساخته شده — نه برای خواندن از ابتدا تا انتها.
ب
- بار الکتریکی
-
بار الکتریکی ویژگی ذاتی ذرههایی مثل الکترون (منفی) و پروتون (مثبت) است. جسم خنثی به تعداد برابر از هر دو دارد و با گرفتن یا دادن الکترون، بار مثبت یا منفی پیدا میکند.
پ
- پتانسیل الکتریکی
-
پتانسیل الکتریکی مثل ارتفاع در دنیای الکتریکی است: بار مثبت به سمت پتانسیل کمتر رانده میشود. برخلاف میدان که بردار است، پتانسیل فقط یک عدد است و جمعش ساده است.
ث
- ثابت زمانی
-
ثابت زمانی میگوید مدار RC چقدر تند است: بعد از یک تاو، ۶۳٪ شارژ کامل شده و بعد از پنج تاو کار عملاً تمام است.
ج
- جریان الکتریکی
-
جریان یعنی بارِ بهراهافتاده. در فلزها الکترونها خلاف جهت قراردادی حرکت میکنند، ولی در تحلیل مدار همیشه با جهت بار مثبت کار میکنیم.
خ
د
- دوقطبی الکتریکی
-
دوقطبی الکتریکی از دو بار مخالف نزدیک هم ساخته میشود. میدانش در فاصلهٔ دور با عکس مکعب فاصله افت میکند، خیلی زودتر از میدان یک بار تنها.
ش
- شار الکتریکی
-
شار الکتریکی با انتگرال مؤلفهٔ عمود میدان روی سطح حساب میشود. برای سطح بسته، خروجی مثبت و ورودی منفی شمرده میشود و جمعشان در قانون گاوس به بار محصور وصل است.
ق
- قاعدهٔ دست راست
-
قاعدهٔ دست راست جهت نیروی مغناطیسی را میدهد: انگشتها در جهت سرعت، کف دست به سمت میدان، شست جهت نیروی بار مثبت. برای بار منفی خلاف شست.
- قانون آمپر
-
قانون آمپر برادر مغناطیسی قانون گاوس است. زیباترین کاربردش میدان یکنواخت داخل سلونوئید است.
- قانون اهم
-
قانون اهم سهتایی ولتاژ، جریان و مقاومت را به هم وصل میکند. مقاومت سیم از جنس و ابعادش (فرمول) میآید و با دما عوض میشود.
- قانون کولن
-
قانون کولن اندازهٔ نیروی الکتریکی بین دو بار نقطهای را میدهد: فرمول کامل. جهت نیرو در راستای خط واصل دو بار است؛ همعلامتها دفع و غیرهمعلامتها جذب میشوند.
- قانون گاوس
-
قانون گاوس (فرمول) شار را به بار داخل سطح وصل میکند. در تقارن کروی، استوانهای و صفحهای، میدان را بدون انتگرال سخت میدهد؛ بدون تقارن، فقط یک حقیقت درست ولی کماستفاده است.
م
- میدان الکتریکی
-
میدان الکتریکی خاصیت برداری فضاست که با تعریف بار آزمایشی سنجیده میشود و واحدش نیوتن بر کولن است. جهت آن، جهت نیروی وارد بر بار مثبت است.
- میدان مغناطیسی
-
میدان مغناطیسی فقط بارِ در حال حرکت را میفهمد. جهتش با قاعدهٔ دست راست پیدا میشود و چشمهاش جریانهای الکتریکیاند.